SASB dla Handlu

Czym jest SASB?

SASB, czyli Sustainability Accounting Standards Board, to organizacja opracowująca standardy raportowania zrównoważonego rozwoju dedykowane konkretnym branżom przemysłu. Standardy SASB definiują, jakie wskaźniki środowiskowe, społeczne i związane z zarządzaniem (ESG) są istotne z perspektywy finansowej dla inwestorów w danym sektorze. Od 2022 roku SASB funkcjonuje w ramach Rady Standardów Zrównoważoności (ISSB), co znacząco zwiększyło jego globalny zasięg i rozpoznawalność wśród przedsiębiorstw raportujących dane niefinansowe.

SASB a branża Handel

Sektor handlowy — zarówno handel detaliczny, jak i hurtowy — stoi przed wyjątkowymi wyzwaniami z zakresu zrównoważonego rozwoju. Standardy SASB dla tej branży koncentrują się na tematach, które bezpośrednio wpływają na wartość przedsiębiorstw handlowych i ich postrzeganie przez inwestorów.

Firmy handlowe zarządzają rozbudowanymi łańcuchami dostaw, angażują dużą liczbę pracowników na różnych szczeblach oraz odpowiadają za znaczące zużycie energii w placówkach handlowych, centrach logistycznych i magazynach. Przykładowo, sieć supermarketów korzystająca z chłodnictwa przemysłowego generuje istotny ślad węglowy, który musi być mierzony i raportowany zgodnie ze standardami SASB. Sklep odzieżowy z kolei powinien wykazywać się transparentnością w zakresie warunków pracy u swoich dostawców w Azji Południowo-Wschodniej.

SASB wyodrębnia dla sektora handlowego kilka dedykowanych standardów, w tym dla handlu żywnością i napojami, handlu detalicznego towarami trwałego użytku oraz dystrybucji i logistyki. Każdy z tych podsektorów ma własne priorytety raportowe, co oznacza, że wdrożenie SASB musi być dostosowane do specyfiki działalności konkretnej firmy.

Kluczowe wymagania

• Zarządzanie energią w obiektach handlowych — pomiar i raportowanie całkowitego zużycia energii w sklepach, magazynach i centrach dystrybucyjnych, w podziale na energię ze źródeł odnawialnych i konwencjonalnych.
• Zarządzanie odpadami żywnościymi i niebezpiecznymi — dla firm handlujących artykułami spożywczymi wymagane jest śledzenie ilości odpadów żywnościowych, metod ich zagospodarowania oraz działań na rzecz redukcji marnotrawstwa.
• Praktyki zakupowe w łańcuchu dostaw — ujawnianie informacji o audytach dostawców, zgodności ze standardami pracy i praw człowieka, szczególnie w regionach wysokiego ryzyka.
• Bezpieczeństwo produktów i ochrona konsumentów — raportowanie przypadków wycofania produktów z rynku, skarg konsumenckich dotyczących bezpieczeństwa oraz systemów zarządzania jakością.
• Ochrona danych klientów i prywatność — ujawnianie polityk ochrony danych osobowych, liczby naruszeń bezpieczeństwa danych oraz działań podjętych w odpowiedzi na incydenty.
• Warunki zatrudnienia i różnorodność pracownicza — wskaźniki rotacji pracowników, dane o strukturze zatrudnienia według płci i grup mniejszościowych, informacje o wynagrodzeniach i świadczeniach socjalnych.
• Zrównoważone opakowania — udział opakowań nadających się do recyklingu lub zawierających materiały z recyklingu, działania na rzecz redukcji plastiku jednorazowego użytku.
• Emisje gazów cieplarnianych — raportowanie emisji bezpośrednich (Zakres 1) i pośrednich (Zakres 2 i 3), w tym emisji wynikających z transportu i logistyki.

Kroki wdrożenia w firmie z branży Handel

1. Identyfikacja właściwego standardu SASB — Pierwszym krokiem jest ustalenie, który ze standardów branżowych SASB najlepiej odpowiada profilowi działalności. Sieć sklepów spożywczych sięgnie po standard dla sektora Food Retailers and Distributors, natomiast firma zajmująca się e-commerce i wysyłką towaru skorzysta ze standardu dla E-Commerce. Precyzyjne dopasowanie standardu eliminuje ryzyko raportowania wskaźników nieistotnych dla inwestorów.
2. Analiza luk (gap analysis) — Porównanie aktualnie zbieranych danych ESG z wymaganiami wybranego standardu SASB. Na tym etapie firma identyfikuje, jakich danych brakuje, jakie procesy wymagają uszczelnienia oraz gdzie niezbędne są nowe narzędzia pomiarowe. Przykładowo, wiele firm handlowych nie śledzi dotychczas zużycia energii w podziale na poszczególne placówki.
3. Zaangażowanie kluczowych działów — Wdrożenie SASB wymaga współpracy działów: zaopatrzenia, logistyki, HR, IT, finansów i zarządzania obiektami. Wyznaczenie koordynatora ESG i powołanie międzyfunkcyjnego zespołu roboczego jest warunkiem sprawnego przebiegu całego procesu.
4. Wdrożenie systemów zbierania danych — Instalacja lub aktualizacja oprogramowania do zarządzania danymi ESG, liczników energii elektrycznej, systemów monitorowania odpadów oraz platform do audytowania dostawców. Integracja tych systemów z istniejącym ERP skraca czas przygotowania raportu i minimalizuje błędy ręcznego wprowadzania danych.
5. Audyt łańcucha dostaw — Przeprowadzenie oceny dostawców pod kątem spełnienia wymagań społecznych i środowiskowych SASB. W praktyce oznacza to wysłanie kwestionariuszy ESG do kluczowych kontrahentów, przeprowadzenie audytów na miejscu oraz opracowanie planów naprawczych dla dostawców niespełniających wymogów.
6. Opracowanie i weryfikacja raportu — Przygotowanie raportu zgodnego ze strukturą SASB, obejmującego zarówno dane ilościowe, jak i opisy jakościowe strategii zarządzania ryzykiem ESG. Raport powinien zostać zweryfikowany przez niezależnego audytora — zewnętrzna weryfikacja zwiększa wiarygodność ujawnianych informacji w oczach inwestorów i partnerów biznesowych.
7. Publikacja i komunikacja z interesariuszami — Opublikowanie raportu SASB na stronie relacji inwestorskich oraz aktywna komunikacja jego wyników z akcjonariuszami, analitykami i partnerami handlowymi. Warto rozważyć powiązanie raportu SASB z raportowaniem zgodnym z GRI lub TCFD, co zapewnia kompleksowy obraz działalności ESG firmy.

Najczęstsze pytania

Czy małe i średnie firmy handlowe są zobowiązane do stosowania standardów SASB?
SASB nie nakłada prawnego obowiązku raportowania — standardy te są dobrowolne, choć coraz częściej oczekiwane przez inwestorów instytucjonalnych i banki finansujące. Jednak wraz z wejściem w życie dyrektywy CSRD w Unii Europejskiej, wiele wymagań zgodnych z duchem SASB staje się obowiązkowych dla firm zatrudniających powyżej 250 osób lub osiągających określony próg przychodów. MŚP działające jako dostawcy dla dużych sieci handlowych coraz częściej otrzymują kwestionariusze ESG od swoich kontrahentów, więc wcześniejsze przygotowanie danych zgodnych z SASB jest strategicznie uzasadnione.

Jak długo trwa wdrożenie standardów SASB w firmie handlowej?
Czas wdrożenia zależy od skali działalności i dojrzałości dotychczasowych procesów raportowania ESG. Firma z kilkoma placówkami, nieposiadająca żadnych systemów zbierania danych ESG, potrzebuje zazwyczaj od 9 do 18 miesięcy, by przygotować pierwszy pełny raport zgodny z SASB. Organizacje z rozbudowaną infrastrukturą danych i doświadczeniem w raportowaniu niefinansowym mogą skrócić ten czas do 4-6 miesięcy. Kluczowym wąskim gardłem jest zazwyczaj audyt łańcucha dostaw, który wymaga zaangażowania zewnętrznych partnerów.

Jakie konkretne wskaźniki SASB są najistotniejsze dla sieci handlowej?
Dla typowej sieci handlu detalicznego najistotniejsze wskaźniki to: zużycie energii elektrycznej na metr kwadratowy powierzchni sprzedażowej, procent energii ze źródeł odnawialnych, wskaźnik rotacji pracowników na stanowiskach sprzedażowych, liczba audytów dostawców przeprowadzonych w regionach wysokiego ryzyka, masa odpadów opakowaniowych przypadająca na jednostkę sprzedaży oraz liczba incydentów związanych z naruszeniem danych klientów. Te wskaźniki bezpośrednio korelują z wartością operacyjną firmy i są najczęściej analizowane przez analityków ESG.

Czy standardy SASB można łączyć z innymi frameworkami raportowania, takimi jak GRI czy ESRS?
Tak, a wręcz jest to zalecane podejście. SASB dostarcza wskaźników finansowo istotnych, zorientowanych na inwestorów, natomiast GRI obejmuje szerszy katalog tematów istotnych dla wszystkich interesariuszy. ESRS, będący podstawą raportowania w ramach CSRD, zawiera z kolei elementy zarówno z SASB, jak i GRI. Wiele firm handlowych korzysta z mapowania między tymi standardami, przygotowując jeden zintegrowany raport ESG, który jednocześnie spełnia wymagania regulacyjne CSRD i odpowiada oczekiwaniom inwestorów znających metodologię SASB.

Podsumowanie

Wdrożenie standardów SASB w firmie z branży handlowej to inwestycja, która zwraca się w postaci lepszego dostępu do kapitału, silniejszych relacji z partnerami biznesowymi i przewagi konkurencyjnej na rynku, na którym transparentność ESG staje się normą, a nie wyjątkiem. Im wcześniej firma handlowa zbuduje solidne fundamenty zbierania i raportowania danych ESG zgodnych z SASB, tym mniejszy będzie koszt dostosowania się do nadchodzących wymogów regulacyjnych. Zacznij od analizy luk i wyznaczenia koordynatora ESG — to dwa kroki, które możesz podjąć już dziś, bez konieczności angażowania dużych zasobów finansowych.