CSRD i DMA dla Turystyki i hotelarstwa

Czym jest CSRD / DMA?

Dyrektywa CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) to unijne rozporządzenie nakładające na przedsiębiorstwa obowiązek szczegółowego raportowania danych dotyczących zrównoważonego rozwoju. Kluczowym elementem CSRD jest analiza podwójnej istotności (Double Materiality Assessment, DMA), która wymaga od firm oceny wpływu kwestii środowiskowych, społecznych i zarządczych zarówno na działalność firmy, jak i oddziaływania firmy na otoczenie. Regulacja obejmuje kolejne grupy przedsiębiorstw począwszy od 2024 roku, a jej pełne wdrożenie dotyczy także średnich firm notowanych na giełdzie oraz dużych podmiotów spełniających określone progi zatrudnienia i przychodów.

CSRD / DMA a branża Turystyka i hotelarstwo

Branża turystyczna i hotelarska jest jednym z sektorów, w których wpływ na środowisko i społeczności lokalne jest szczególnie widoczny. Hotele, biura podróży, obiekty gastronomiczne i firmy transportowe generują znaczący ślad węglowy, zużywają duże ilości wody i energii oraz wytwarzają odpady w skali, która wymaga systematycznego zarządzania. Jednocześnie turystyka bywa kluczowym źródłem dochodu dla lokalnych społeczności, co czyni aspekty społeczne równie istotnymi co środowiskowe.

Dyrektywa CSRD w połączeniu z analizą podwójnej istotności wymusza na firmach turystycznych spojrzenie na swoją działalność z dwóch perspektyw. Po pierwsze, przedsiębiorstwo musi ocenić, jak zmiany klimatyczne, regulacje środowiskowe czy kryzysy społeczne wpływają na jego model biznesowy. Dla hotelu nadmorskiego oznacza to na przykład analizę ryzyka związanego z podnoszeniem się poziomu mórz czy intensyfikacją ekstremalnych zjawisk pogodowych. Po drugie, firma musi zbadać swój wpływ na otoczenie: ile tony CO2 emituje rocznie, jaki jest jej wpływ na lokalne ekosystemy, jak traktuje pracowników sezonowych.

Przykładowo, sieć hoteli zatrudniająca ponad 250 pracowników i osiągająca przychody przekraczające 50 milionów euro podlega obowiązkowi raportowania już od roku obrotowego 2025. Touroperator organizujący wycieczki lotnicze musi uwzględnić emisje pośrednie (Scope 3) związane z transportem lotniczym swoich klientów. Obiekt spa korzystający z naturalnych źródeł termalnych powinien raportować wpływ na lokalne zasoby wodne. Te przykłady pokazują, że CSRD nie jest abstrakcyjnym wymogiem biurokratycznym, lecz narzędziem wymuszającym realne zmiany w sposobie prowadzenia działalności.

Kluczowe wymagania

• Analiza podwójnej istotności (DMA) — przeprowadzenie systematycznej oceny, które tematy zrównoważonego rozwoju są istotne zarówno z perspektywy finansowej firmy, jak i jej wpływu na środowisko i społeczeństwo. Dla branży hotelarskiej oznacza to identyfikację tematów takich jak zużycie energii, gospodarka wodna, warunki pracy personelu sezonowego czy wpływ na bioróżnorodność lokalną.
• Raportowanie według standardów ESRS — przygotowanie raportu zgodnego z Europejskimi Standardami Raportowania Zrównoważonego Rozwoju. Standardy obejmują zagadnienia środowiskowe (E1-E5), społeczne (S1-S4) oraz dotyczące ładu korporacyjnego (G1-G2). Firma turystyczna musi odnieść się do tych standardów, które wynikają z przeprowadzonej analizy istotności.
• Pomiar i ujawnianie śladu węglowego — obliczanie emisji gazów cieplarnianych w trzech zakresach: bezpośrednie emisje z własnych źródeł (Scope 1), emisje z zakupionej energii (Scope 2) oraz emisje pośrednie w łańcuchu wartości (Scope 3). Dla hoteli Scope 1 obejmuje na przykład kotłownie gazowe, Scope 2 zakup energii elektrycznej, a Scope 3 dojazdy gości, pranie pościeli przez zewnętrzne pralnie czy dostawy żywności.
• Polityki i cele redukcyjne — opracowanie udokumentowanych polityk dotyczących kluczowych obszarów ESG oraz wyznaczenie mierzalnych celów. Hotel powinien określić plan redukcji zużycia wody na pokojodzień, cel procentowego udziału energii odnawialnej czy harmonogram eliminacji plastiku jednorazowego.
• Należyta staranność w łańcuchu wartości — identyfikacja i zarządzanie ryzykami ESG u dostawców i partnerów biznesowych. Biuro podróży musi weryfikować, czy lokalni przewoźnicy spełniają standardy bezpieczeństwa i praw pracowniczych, a hotel czy dostawcy żywności stosują zrównoważone praktyki rolnicze.
• Audyt zewnętrzny raportu — raport musi zostać zweryfikowany przez niezależnego biegłego rewidenta, co oznacza konieczność prowadzenia rzetelnej dokumentacji i wewnętrznych systemów zbierania danych ESG.
• Publikacja w formacie cyfrowym (XBRL) — raport musi być udostępniony w formacie umożliwiającym maszynowe przetwarzanie danych, co wymaga odpowiednich narzędzi informatycznych.

Kroki wdrożenia w firmie z branży Turystyka i hotelarstwo

1. Oceń, czy Twoja firma podlega obowiązkowi raportowania. Sprawdź progi: ponad 250 pracowników, przychody powyżej 50 mln euro lub suma bilansowa powyżej 25 mln euro (wystarczą dwa z trzech kryteriów). Pamiętaj, że progi dotyczą danych skonsolidowanych, więc jeśli zarządzasz siecią kilku hoteli, sumuj dane wszystkich podmiotów w grupie.
2. Przeprowadź analizę podwójnej istotności (DMA). Zidentyfikuj interesariuszy: gości, pracowników, społeczności lokalne, dostawców, inwestorów i regulatorów. Zbierz od nich informacje o tym, które tematy ESG uważają za kluczowe. Następnie oceń każdy temat pod kątem wpływu finansowego na firmę oraz wpływu firmy na otoczenie. Dla branży hotelarskiej typowe tematy istotne to zmiana klimatu, zużycie wody i energii, warunki zatrudnienia oraz wpływ na lokalną społeczność.
3. Zmapuj obecny stan danych. Sprawdź, jakie dane już zbierasz (zużycie energii z faktur, dane kadrowe z systemu HR, ilość odpadów z umów z firmami wywozowymi) i zidentyfikuj luki. Typowe braki w branży hotelarskiej dotyczą danych o emisjach Scope 3, zużyciu wody w rozbiciu na źródła, rotacji pracowników sezonowych oraz wpływu na bioróżnorodność.
4. Wdróż system zbierania danych ESG. Skonfiguruj narzędzia do automatycznego gromadzenia danych ze wszystkich obiektów. Wyznacz osoby odpowiedzialne za poszczególne wskaźniki w każdym hotelu lub oddziale. Ustal częstotliwość raportowania wewnętrznego — najlepiej miesięczną lub kwartalną, aby uniknąć gorączki na koniec roku.
5. Opracuj polityki i wyznacz cele. Na podstawie wyników DMA przygotuj udokumentowane polityki dla każdego istotnego tematu. Przykładowo: polityka redukcji emisji z celem zmniejszenia śladu węglowego o 30% do 2030 roku, polityka zarządzania wodą z celem redukcji zużycia o 20% na pokojodzień, polityka zatrudnienia gwarantująca minimalne standardy dla pracowników sezonowych.
6. Przygotuj pierwszy raport zgodny z ESRS. Wykorzystaj wyniki analizy istotności do określenia, które standardy ESRS mają zastosowanie. Opracuj opisy jakościowe (polityki, strategie, zarządzanie ryzykiem) oraz zgromadź dane ilościowe (emisje, zużycie zasobów, wskaźniki kadrowe). Zadbaj o spójność danych między różnymi obiektami i okresami.
7. Przeprowadź audyt wewnętrzny i przygotuj się do weryfikacji zewnętrznej. Przed przekazaniem raportu audytorowi zewnętrznemu zweryfikuj kompletność danych, sprawdź metodologie obliczeń i upewnij się, że dokumentacja źródłowa jest dostępna. Nawiąż kontakt z firmą audytorską odpowiednio wcześnie, aby uzgodnić zakres i harmonogram weryfikacji.
8. Opublikuj raport i komunikuj wyniki. Udostępnij raport w formacie cyfrowym zgodnym z wymogami. Wykorzystaj wyniki do komunikacji marketingowej — świadomi ekologicznie turyści coraz częściej wybierają obiekty z udokumentowanym podejściem do zrównoważonego rozwoju. Przejrzysty raport ESG może stać się przewagą konkurencyjną.

Najczęstsze pytania

Czy małe pensjonaty i agroturystyki też muszą raportować według CSRD?

Małe i mikroprzedsiębiorstwa nie podlegają bezpośrednio obowiązkowi raportowania CSRD. Jednak mogą być pośrednio dotknięte regulacją, jeśli współpracują z większymi podmiotami turystycznymi, które będą wymagać od swoich dostawców i partnerów danych ESG w ramach raportowania łańcucha wartości (Scope 3). Warto więc już teraz zacząć zbierać podstawowe dane środowiskowe, nawet jeśli formalny obowiązek raportowania nie ma zastosowania.

Jakie koszty wiążą się z wdrożeniem raportowania CSRD w firmie hotelarskiej?

Koszty zależą od skali działalności i obecnego poziomu dojrzałości w zakresie ESG. Dla średniej sieci hotelarskiej należy liczyć się z wydatkami na konsultantów do przeprowadzenia analizy podwójnej istotności, wdrożenie lub dostosowanie systemów informatycznych do zbierania danych, szkolenia personelu oraz audyt zewnętrzny. Inwestycja ta zwraca się jednak poprzez optymalizację zużycia zasobów, lepszy dostęp do finansowania (banki coraz częściej uwzględniają dane ESG) oraz budowanie przewagi konkurencyjnej wśród rosnącej grupy świadomych turystów.

Jak liczyć emisje Scope 3 dla biura podróży?

Emisje Scope 3 w biurze podróży obejmują przede wszystkim transport klientów (loty, transfery), zakwaterowanie w obiektach partnerskich, wyżywienie oraz aktywności turystyczne. Do obliczeń wykorzystuje się współczynniki emisji publikowane przez organizacje takie jak DEFRA czy GHG Protocol. W praktyce oznacza to zebranie danych o liczbie pasażerokilometrów lotniczych, noclegów w poszczególnych typach obiektów i posiłków, a następnie przemnożenie ich przez odpowiednie wskaźniki emisyjności.

Czy analiza podwójnej istotności to jednorazowe działanie?

Nie. Analiza podwójnej istotności powinna być aktualizowana co najmniej raz w roku lub w przypadku istotnych zmian w działalności firmy, otoczeniu regulacyjnym bądź oczekiwaniach interesariuszy. Dla branży turystycznej, która jest szczególnie wrażliwa na zmiany klimatyczne i trendy konsumenckie, regularna aktualizacja DMA jest kluczowa dla utrzymania adekwatności raportowania.

Podsumowanie

Dyrektywa CSRD i wymóg analizy podwójnej istotności to nie tylko obowiązek regulacyjny, ale realna szansa dla firm z branży turystycznej i hotelarskiej na uporządkowanie zarządzania wpływem środowiskowym i społecznym. Przedsiębiorstwa, które wcześnie rozpoczną wdrażanie wymagań, zyskają przewagę konkurencyjną, łatwiejszy dostęp do finansowania i zaufanie coraz bardziej świadomych klientów. Nie czekaj na ostatni moment — zacznij od analizy podwójnej istotności i systematycznego zbierania danych ESG, a profesjonalne narzędzia do raportowania pomogą Ci przejść przez ten proces sprawnie i bez zbędnych komplikacji.